برج نجومی

نشریه ماهنامه ای نهنگ

برج نجومی رادکان و معماری آن

۲۳۵ بازديد
با نشریه نهنگ نو همراه باشید تا یکی از زیباترین برج‌های ستاره شناسی در تاریخ و معماری ایرانی معرفی کنیم.
برج رادکان هر ساله گردشگران زیادی را راهی سفر به مقصد کوه رادکان می‌کند. دوازده دیوار خشتی و پهن این برج آن را به 12 بخش 30 درجه ای تقسیم می‌کند. در زیر گنبد بنا هم 12 دریچه وجود دارد که به منجمان امکان پیدا کردن آغاز چهار ماه تعیین کننده سال، یعنی فروردین، تیر، مهر و دی را می‌داده است.
برج رادکان - کوه رادکان
این بخش بخش کردن دوازده تایی با زوایای سی درجه در ستاره شناسی صور فلکی با نمادهایی که معادل هر ماه میگیرند، از دوران پیش از اسلام بسیار پرکاربرد بوده است. در دوران اسلام نیز با اوقات شرعی و تقویم مذهبی نقش آن پر رنگ شده و منجر به ساخت ابزارها و بناها شده است.
تاریخچه پیدایش برج

برج نجومی رادکان همزمان با ساخت رصدخانه مراغه در سمت غرب کشور بوده است. تاریخ آن که به حدود هشتصد سال قبل برمیگردد سند استوار کار علمی
منجم بزرگ ایران، خواجه نصیر الدین طوسی است.

این برج که برای رصد سال کبیسه و آغاز نوروز بسیار پرکاربرد بوده است در طول زمان بی آسیب نبوده است. در آن کتیبه هایی با کاشی کاری های فیروزه ای بوده که عامل انسانی در ناپدید شدن آنها نقش داشته است. فقط بقایای تزئینات ارزشمند این برج به جای مانده است. برج رادکان که در مسیر یکی از رودهای مهم رودخانه بزرگ کشفرود بوده است، هفتصد سال گذشته نشست اندکی به خاطر سیل داشته است.
هم چنین می توان حدس زد در ابتدا در حوالی برج دوایری به مرکزیت برج مشخص کننده مکان ناظر و در نتیجه کمک کننده به اندازه گیری دقیق زوایا وجود داشته اند که اثری از آنها در میان نمانده است.
این برج که جذابیت خاصی در فصول مختلف سال دارد، نه تنها باعث رونق گرفتن منطقه خود شامل روستای رادکان شده است، بلکه روستاهای اطراف و چناران و مشهد از آن رونق میگرفته اند. روستایی به نام قیاس آباد در آن نزدیکی است که نشان دهنده اهمیت اندازه گیری تا ابعاد وسیع تر بوده است.

راه های دسترسی
برج نجومی رادکان، در استان خراسان رضوی، در نزدیکی کوه رادکان از قله های رشته کوه هزارمسجد است.

رادکان از چناران: چناران، 4 کیلومتری جنوب شرقی روستای رادکان
رادکان از مشهد: مشهد، بلوار شاهنامه، میدان هفت خان، شاهنامه 14، 4 کیلمتری جنوب شرقی روستای رادکان


____________
Join Nahang Nou magazine as we introduce one of the most beautiful astronomical towers in Iranian history and architecture.
Radkan Tower attracts many tourists every year on a journey to Mount Radkan. The twelve wide brick walls of this tower divide it into 12 30-degree sections. There are also 12 hatches under the dome of the building that allowed astronomers to find the beginning of the four defining months of the year, namely Farvardin, Tir, Mehr and Di.
Radkan Tower - Mount Radkan
This division into twelve with thirty-degree angles in constellation astronomy with symbols that correspond to each month has been widely used since pre-Islamic times. During the Islamic era, its role became more colorful with religious times and the religious calendar, leading to the construction of tools and buildings.
History of the Tower

The Radkan Astronomical Tower was built at the same time as the Maragheh Observatory was built in the west of the country. Its history, which dates back to about eight hundred years ago, is a solid document of the scientific work of the great Iranian astronomer, Khajeh Nasir al-Din Tusi.

This tower, which has been widely used to observe the leap year and the beginning of Nowruz, has not been undamaged over time. It contained inscriptions with turquoise tiles that human factors played a role in their disappearance. Only the remains of the valuable decorations of this tower remain. The Radkan Tower, which was on the route of one of the important rivers of the great Kashfrud River, has subsided slightly due to flooding in the past seven hundred years.
It can also be assumed that initially there were circles around the tower centered on the tower, indicating the location of the observer and thus helping to accurately measure angles, but no trace of them has been left.
This tower, which has a special attraction in different seasons of the year, has not only made the area including the village of Radkan prosper, but also the surrounding villages, Chenaran and Mashhad, prospered from it. A village called Qiyasabad is nearby, which shows the importance of measuring to a larger extent.

Directions
Radkan Astronomical Tower, in Khorasan Razavi Province, is located near Mount Radkan, one of the peaks of the Hezarmasjid mountain range.

Radkan from Chenaran: Chenaran, 4 km southeast of Radkan village
Radkan from Mashhad: Mashhad, Shahnameh Boulevard, Haft Khan Square, Shahnameh 14, 4 km southeast of Radkan village

هارونیه تا باغ شاهنامه فردوسی

۲۹۷ بازديد
بعنوان گزارشگر نشریه نهنگ نو روز ده دی، روز ملی مشهد، رفتم موزه نان. موزه نان یکی از جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری شهر مشهد است که بازدید از آن بسیار جذاب است. موزه نان شامل یک سالن بزرگ است که از چهار قسمت تشکیل شده است. در هریک از قسمت‌ها به ترتیب نحوه تهیه و تولید نان از زمان کاشت بذر، برداشت گندم و پخت نان توضیح داده شده است. امروز هم که روز جهانی موزه بود، با اینکه میدونستم بازدید موزه ها رایگانه، ولی ریسک نکردم و جاهای مشخصی مثل هارونیه و آرامگاه فردوسی رفتم که فضای باز مثل پارک کوهسنگی داره. اینجا قبلا جزو ییلاقات مشهد بود که الآن بافت مسکونی دورش رو گرفته. برای اوقات فراغت مردم که ساکن اینجا هستند، وسایل ورزشی ثابت در نظر گرفته اند.
خواستم صنایع دستی سنگی ببینم که همینطوری چون اینها به هم وصل بودند رسیدم خود آرامگاه. با استفاده از ابزارها و تجهیزات مختلف، سنگ ها حکاکی و تراشیده می‌شوند و از آن ها محصولات مختلفی همچون انواع ظروف، پایه چراغ، قاب عکس، و انواع نگین درست می‌کنند که سوغات مشهد هم هست. الآن آرامگاه فردوسی مشهد پر از مجسمه و جاهای قشنگ برای عکس گرفتنه.
هارونیه یک جای پذیرش و بلیت فروشی داره. چون روز موزه بود من رایگان رفتم. با اتوبوس رسیدم؛ خط 202/1 که دقیقا روبروش یک ایستگاه داشت. خطوط دیگه اتوبوس هم اونجا هست چون پایانه است. خوبی خط 202/1 اینه که با مترو از جای میدان بسیج (ایستگاه حرم) که تا پایانه آزادی بیای، از اونجا میتونی خودت رو با همین خط به آرامگاه فردوسی برسونی.
به پیاده روها هم توجه شده بود؛ شیب نداشتند، قشنگ بودند و خط زرد مخصوص نابینایان داشتند. فکر کنم بهترین وقتی که باید میرفتیم این جاهای دیدنی رو بگردیم بهار بود که من رفتم. آرامگاه فردوسی تا هارونیه پارک بزرگی داره. اونجا صنایع دستی سنگی میفروشند. قابلمه های بزرگ سنگی هم داشت که من دنبالش بودم. ظرفها از جنس سنگ هستند. از ویژگی‌های این سنگ که نوعی سرپانتین است نرم و مقاوم بودن آن در برابر آتش است که به دلیل طبخ ملایم، غذا را به آرامی می‌پزد. دو-سه تا کارگاه فعال حکاکی مشغول به تهیه این صنایع هستند. بنظرم اومد که میتونستم به جای بازار فتح آباد خیابان خیام مشهد از این جا خرید کنم.
کل ایران، هیچ کدوم این مجسمه های قشنگ فردوسی رو نداره: نبرد رستم و اسفندیار، رستم و سهراب؛ واقعا درجه یک و قشنگن و بزرگ. اینها به جز اون مجسمه معروف جای خود آرامگاه که فردوسی با کتاب معروفش، شاهنامه، روبروی حوض نشسته و میخونه که «بسی رنج بردم در این سال سی / عجم زنده کردم بدین پارسی». معماری داخلی بنا هم دربردارندهٔ کاشی‌کاری‌ها، نقوش سنگی برجسته از داستان‌های شاهنامه و کتیبه‌هایی سنگی از سروده‌های فردوسی و دیگرانه.
شاهنامه 80 میشه جای خانقاه که تا آرامگاه فردوسی رو میتونید از جای باغهای اونجا پیاده برین. پارک کودک و پارک خانوادگی داره. میتونید فصل اردیبهشت تشریف بیارین برای توت خوری. حتی پارکینگ جای آرامگاه هم حالت باغی داره. امروز هوا ابری و بارونی بود و این یکی از عکسهایی هست که من گرفتم:
هارونیه